اشا(asha) قانون راستی و داد است. عمل به راستی در گفتار و
کردار و در اندیشه دادگری است. هیچ کنشی راست نیست مگر آن که با قانون اشا
سازگار باشد. آن قانونی که از روی راستی فراهم نشده و دادگستری را استوار
نبخشید قانون نیست. اشا همچنین پویایی (دینامیسم) تکامل را نشان میدهد.
اندیشه و گفتار و کردار سازگار با اشا جهان را پیشرفت میدهد و کننده کار را
خوشبخت و شادمان میکند. در میان فروزه های اهورایی اشا پس از خرد نام برده
شده است گو این که گات ها بیش از خرد و همه فروزه های دیگر خدایی از اشا
نام برده است. بدبختانه هیچ واژه هیچ واژه فارسی که گویای درست قانون اشا
باشد نداریم و از این رو باید آن را بشناسیم.
اشا چکیده دین
زرتشتی است. اشا قانون علت و معلول است که هنجار اهورایی و اخلاقی و
اجتماعی را در آفرینش سامان میدهد. اشا هم قانون طبیعی و هم قانون خدایی
است. اشا قانون دگرگونی ناپذیر و ازلی و ابدی است. اشا خواست (مشیت) خدایی
را نشان میدهد. بنا به گات ها: خواست اهورامزدا و اشا یکی است(نگاه کنید به
گات ها یسنا۲۸ بند۸) اهورامزدا جهان را در انیشه(وهومن) پدید آورد(یسنا۴۴
بندهای۴و۵و۷). در وجدان(daena) شکل داد(یسنا۴۴بند۱۰). در آفرینندگی آشکار
کرد. و برابر با قانون راستی(اشا) به گردش گذاشت(یسنا۳۱ بند۷و۸ و
یسنا۴۷بند۳) تا با هم آهنگی به سوی رسایی و جاودانگی پیش برود. در فلسفه
زرتشت سپنتامینیو پویایی آفرینش و اشا پویایی تکامل را نشان میدهد. آرمان
دین بهی(زرتشت) رسایی آفرینش است که تنها با پوییدن راه اشا شدنی است. اشا
جلوه داد اهورایی است ـ آن چه که باید به مشیت خداوند تعبیر شود. محتوای
مشیت خداوندی این است که هر کس بهره و پی آمد کار خود را دریافت میکند
سرودههای گاهان |