فرزانگان پارسی

در طول تاریخ فرزانگان و اندیشمندان و بزرگان زیادی در بین زرتشتیان هند ظهور کرده و منشا خیر و برکات فراوانی برای جامعه مزدیسنی شدند.

بازگانان،دین شناسان ،دانشمندان و ادیبان آمدند و رفتند و اثرات چندی از خود برجای گذاشتند.

اگر بخواهیم زندگی نامه و خدمات آنها را برشمریم ،صدها  کتاب باید نوشت. در اینجا به اختصار  آنها را معرفی کرده و زندگی نامه شان را بررسی می کنیم.

1-دستور نریوسنگ :کسیکه کتاب های دینی به زبان پهلوی را برای اولین بار به گجراتی برگرداند.

2-دستور پشوتن سنجانا:دانشمندی که کتاب های دینی و تاریخی ارزشمندی رانگاشت.

3-دستور مهرجی رانا: موبد موبدان اهل نوساری در دوران اکبر شاه که در خصوص آداب ورسوم و احکام دینی تالیفاتی دارد.

4-دستور ایرج جی:دانشمند و موبد اهل نوساری ،صاحب تالیفاتی در خصوص آیین های دینی و نفسیر وندیداد و گاتها  و همچنین سرایش اسعار دینی.

5-دستورجاماسب آسا:موبد و دانشمند اهل سنجان وصاحب اشعاری دینی و عرفانی

6-سرداراب تاتا:بانی بنگاه تجاری و صنعتی بزرگ تاتا در جمشید پور

7-اردشیر ریپورتر:دانشمند و نماینده انجمن اکابر پارسیان در بهسازی زرتشتیان ونماینده دولت بریتانیا در ایران.

8-بهمن جی منشی:دانشمند و شاعر اهل بمبئی دردوران ملکه ویکتوریا که چندین کتاب در تعلیم و تدریس زبان پارسی دارد.

9-دینشاه ایرانی:دانشمند و حقوقدان اهل بمبئی ،بانی انجمن زرتشتیان ایرانی و بمبئی ،نویسنده کتب دینی و فلسفی ،مترجم انگلیسی اشعار ایرانی و نماینده انجمن در بهسازی شرایط زرتشتیان ایران.

10-مانکجی هاتریا:فرزانه و بازرگان اندیشمند اهل بمبئی ،بانی انجمن اکابر پارسیان هند و نماینده آن در سفر به ایران و بانی لغو جزیه اقلیت ها.

 11-کیخسرو جی خانصاحب:فرزانه و اندیشمند اهل بمبئی و نماینده انجمن اکابر در تاسیس انجمن های زرتشتی ایران.

12- پشوتن جی مارکار:فرزانه و بازرگان اهل بمبئی و بانی چندین موقوفه در ایران

13-سهراب جی جمشید جی باهای:دستور دانشمند اهل سورت و بانی تخت نشینی آتش ورهرام  سورت.

14-دستور دالا:دانشمند و دین پژوه اهل کراچی پاکستان

15-دستور تالاپوروالا: دانشمند و دین پژوه اهل بمبئی

16-دستور کاتراک: دانشمند و دین پژوه اهل بمبئی

17-دکتر جیوانجی مدی: دانشمند و دین پژوه اهل بمبئی.

یاری نامه:فرزانگان زرتشتی -رشید شهمردان-انتشارات فروهر

آتش خانه وآتش ورهرام

قطعا این جمله را زیاد شنیده اید:"اجاق خونه ات کور نشه."این جمله اهمیت آتش یا همان اجاق خانه را می رساند.

در ایران باستان 5مرتبه آتش وجود داشت که عبارت بودند از:

1-آتش ایرانشهر (آتشکده های بزرگ ایران):آتشکده آذر گشسب ویژه ارتشتاران،آتشکده آذر برزین مهر ویژه کشاورزان و پیشه وران،آتشکده آذر فرنبغ ویژه موبدان و هیربدان

2-آتش ورهرام(آتشکده شهرهای بزرگ):آتشکده یزد ،آتشکده کرمان وآتشکده کردکویه سیستان و.......

3-آدریان(آتشکده شهرهای کوچک):آدریان شیراز،آدریان اردکان و آدریان تفت و......

4-درب مهر(آتشکده دهات و روستاها):درب مهر مزرعه کلانتر،درب مهر علی آباد و درب مهر اله آباد و ......

5-آتش خانه (اجاق خانه)

این آتش از آتش آدریان یا درب مهر گرفته و در هرخانه ایرانی برافروخته بود. پدر خانه که وظیفه آتشبندی را داشت مامور بود تا آتش خانه را روشن و خوراک دهد.به هردلیلی اگر این آتش خاموش می شد برکت از آن کده یا خانه رخت می بست.

همانطور که آتش آدریان طی آیین ویژه ای از آتش ورهرام گرفته می شد،آتش خانه نیز در زمان خاصی از آتش آدریان گرفته و افروخته می شد.

در دوران بعد از اسلام که بتدریج آتش ورهرام ها،آدریان ها و درب مهر ها تخریب و خاموش می شد،آتش خانه نیز برای همیشه خاموش شد ولی فرهنگ آن همچنان در سینه ها ماند.هنوز هم اگر برکت در خانه ای نباشد یا فرزندی در خانواده ای به دنیا نیاید،می گویند اجاق خانه کور است.

آری فرهنگ ایرانی هیچ گاه فراموش نشده و در تاریکی ها و نشیب های تاریخی ماندگار مانده است.

ارباب کیخسرو شاهرخ

ارباب کیخسرو شاهرخ یکی از فرزانگان نامدار زرتشتی در دوران معاصر است. وی بانی کتابخانه و چاپخانه مجلس بوده و مسئولیت راه اندازی خط تلفن و ساخت راه آهن سراسری ایران را برعهده داشته است.ساخت آرامگاه فردوسی ابر مرد ادبیات ایران و برگزاری هزاره فردوسی از دیگر افتخارات این مرد پارسی است.

وی دومین نماینده زرتشتیان در مجلس شورای ملی ، اولین سرنشین انجمن زرتشتیان تهران  و بانی آدریان وآرامگاه قصر فیروزه بوده است.