دخمه(دادگاه)

دخمه(دادگاه) محلی است که زرتشتیان، مردگان را بر طبق آداب دینی در آن می‌نهادند اما از وقتی که به دفن کردن در گورستان پرداخته اند، استفاده از دخمه متروک شده است. بیشترین این دخمه‌ها در یزد قرار دارد چون در این شهر زرتشتیان زیادی زندگی می‌کردند. دخمه قدیمی ‌یزد حدود سی سال است که دیگر مورد استفاده نیست، دخمه مانکجی لیمجی ‌هاتریا، دخمه چم تفت، دخمه شریف آباد اردکان،دخمه اله آباد، دخمه ترک آباد اردکان تنها نام تعدادی از دخمه‌های زیاد موجود در یزد است. سرپرستی این دخمه‌ها را انجمن زرتشتیان بر عهده دارد.

 

آتش ورهرام یزد

سرگذشت آتش ورهرام یزد سرگذشت آتشکده یزد 

در زمان فرمانروایی ساسانیان بر ایران، سه آتش پر ارج و پرشکوه- به دلیل قدمت دیرپایشان- از شأن و شهرت بیشتری برخوردار بودند و بر همین پایه، آنها را « آتش ورهرام» یعنی« آتش پیروزی» نام نهاده بودند. یکی از آنها « آذرفرنبغ» نام داشت. و در شهر کاریان فارس (آتشکده کاریان) قرار داشت.
آتش آتشکده کاریان را در سده دهم میلادی، برای رهانیدن از یورش بیگانگان یا بیگانه پرستان از آنجا به یزد آوردند و در آتشکده بزرگ شهر، برافروختند. این آتشکده در حدود سال 513 هجری قمری تخریب شد و زرتشتیان، آتش مقدس خود را برداشتند و آن را در غاری در کوه « شگفت یزدان» بین عقدا و پارس بانو پناه دادند. آتش ورهرام 30 سال در آن غار پنهان بود. سپس آن را به مدت دویست سال در روستاهای زرتشتی نشین اطراف یزد جابجا کردند تا مورد دست درازی متجاوزان قرار نگیرد. در سال 750 ه.ق، روستایی به نام ترک آباد نزدیک اردکان بنیاد یافت و بیشتر زرتشتیان یزد و به ویژه موبدان به آنجا کوچ کردند. در آن زمان، آتش مقدس نیز به ترک آباد انتقال یافت و سیصد سال در آنجا نگهداری گردید. در این سال، همزمان با آغاز گسیختگی شیرازه جامعه زرتشتیان در ترک آباد، آتش مقدس از آنجا دوباره به شریف آباد برده شد و در حدود سال 1189 هجری مجدداً به یزد بازگردانده شد و در محله دستوران یزد(کوی موبدان) در خانه کوچکی پنهانی نگهداری گردید.پس از چند سال، ساختمان مناسبی با دهش خیر اندیشانی از هندوستان برای آن ساخته شد. این آتشکده یکبار در سال 1272 هجری توسط مانکجی لیمجی هاتریا و بار دیگر در سال 1327 هجری بازسازی گردید. ساختمان این آتشکده که امروز به نام «درمهر دستور خدایار» معروف است در کوی موبدان قرار دارد و آتشدان سنگی آن را گرچه ضربه های پتک زمان، درهم شکسته است هنوز در آتشگاه کوچک و دود گرفته اش استوار و پابرجا ایستاده است.
سنگ بنای ساختمان کنونی آتش ورهرام یزد در آبان ماه سال 1313 خورشیدی توسط انجمن اکابر صاحبان پارسی هندوستان بر 6881 متر مربع از زمین های اهدایی نهاده شد و در فروردین سال 1321 خورشیدی آذر دیر سال و دیر پای فرنبغ در آتشگاه نوبنیاد آن، « تخت نشین» گردید.
برگرفته از کتاب «آتش و آتشکده» خداداد خنجری

فهرست بنا ها و محوطه های فرهنگی -تاریخی شهرستان رفسنجان.........

فهرست بنا ها و محوطه های فرهنگی -تاریخی شهرستان رفسنجان..............

ردیف نام اثر موقعیت اثر قدمت اثر

1 قیصریه شاه بهرام انتهای بازار دوره ال مظفر

2 کاروانسرای شاه عباسی میدان میر افضلی دوره صفوی

3 حصار قدیم شهر خیابان عدالت دوره قاجار

4 دروازه قدیم شهر خیابان بنفشه دوره قاجار

5 بادگیر معین خیابان بنفشه دوره قاجار

6 عمارت توکلی خیابان شهید باقری دوره قاجار

7 سقا خانه خیابان شهید با قری "

8 بادگیر شرافت خیابان معلم شمالی "

9 بازار رفسنجان بین خیابان انقلاب و معلم "

10 عمارت صالحی خیابان انقلاب کوچه 6 "

11 خانه تقی زاده خیابان انقلاب کوچه 6 "

12 خانه بی ناسیان خیابان انقلاب کوچه 7 "

13 خانه محمد شهریاری خیابان انقلاب کوچه 7 "

14 خانه رحیمی خیابان قیصریه "

15 خانه حدادیان کوچه اگاهی "

16 حمام و خانه میرزا کوچه اگاهی "

17 مسجد امام حسن مجتبی " "

18 خانه میرزایی " "

19 خانه افشین غفوری " "

20 خانه اصغری " "

21 سقا خانه " "

22 خانه حاج محمدی کوچه بازار اهنگرا "

23 عمارت مرتضوی خیابان معلم کوچه اخوند "

24 عمارت ذوالفقاری " "

25 خانه حاج محمد جعفری " "

26 عمارت صرافی (جمالی) " "

27 عمارت رضا اورندی " "

28 عمارت هاشمی کوچه جنب مسجدالنبی "

29 خانه حسینی " "

30 باربری کوشش خبابان شهد اوایل پهلودی

31 موزه ریاست جمهوری بلوار مدرس دوره انقلاب

32 موزه مردم شناسی (حمام) خیابان بهشتی دوره قاجار

33 تیمچه معین خیابان بهشتی "

34 مسجد جامع " "

35 خانه شریفی کوچه پاسازه بزرگ شهر "

36 عمارت حسن بزاز خیابان شریعتی غربی "

37 اب انبار غلام رضا منشی " "

38 خانه معمار زاده کوچه شرق کاروان سرا "

39 اب انبار مرادی کوچه مسجد امام "

40 تیمچه پرویز کوچه مسجد جامه "

41 عمارت ملا حسینی کوچه شرقی میدان ابراهیم "

42 پایاب بی بی صغرا خیابان سعدی "

43 سقاخانه خیابان سعدی "

44 عمارت حبیب زاده خیابان امام "

45 عمارت علوی " "

46 باغ سرای باقری " "

47 قالیباف خانه ابولهادی بلواره ایت الله صدر "

48 خانه سید علی اکبر سام " "

49 مقبره اقا هجری میدان نماز "

50 باغ خانه مرادی رحمت اباد "

51 شهر قدیمی اذکان شمال رحمت اباد دوره ساسانی تا صفویه

52 مجموعه صرافی خیابان الله اباد دوره قاجار

53 باغ سرای هرمز یار جمشیدی دوازده امام رستم اباد "

54 دوازده امام رستم اباد خیابان به طرف ابراهیم اباد "

55 عمارت اوحدی کوچه نیک نفس دوره پهلوی

56 عمارت عرب خیابان کارگر "

57 باغ خانه لقمانی بلوار مفتح "

58 باغ خانه علی رضوی خیابان صاحب الزمان "

59 سردر مسجد صابری کوچه صابری "

60 باغ سرای رضوی بلوار امام رضا کوچه رضوی "

61 گورستان شهر اناس " هزاره سوم تا قرون وسطی

62 شهر اناس- مدفن زیر محله گرگین تا سعید اباد شفیع " "

63 حمام مومن اباد خیابان مصطفی خمینی مومن اباد دوره قاجار

64 باغ کاج خیابان فیض اباد دوره پهلوی

65 برج فیض اباد " دوره قاجار 66 حمام حسین اباد بلوار امام علی(ع) "

67 برج حسین اباد " "

68 عمارت شیخ حسین ابراهیمی خیابان سید جمال الدین "

69 سقاخانه صاحب الزمان " "

70 حصار باغ اقا جنت گرامی دوره پهلوی

71 اب انبار سعادت اباد میدان سردار دوره صفوی

72 کلاه فرنگی سعادت اباد " "

73 عمارت گبری خیابان 15 خرداد دوره قاجار

74 عمارت اکبر رجبی " "

75 عمارت رضا هرندی " "

76 عمارت شرکت پسته " "

77 اب انباربی بی زهرا امینیان " "

78 مسجد سیخیه " "

79 عمارت امیر خان ابراهیمی " دوره پهلوی

80 عمارت باقری " "

81 باغ خانه محمد شکاری ماهونک "

82 باغ خانه منصور شکاری " "

83 باغ خانه علی شکاری " "

84 باغ خانه مختار سلطانی " "

85 خانه علی باقری " "

86 خانه افراسیا هجینی " "

87 عمارت محمد ملا حسینی بلوار امامت کریم اباد "

88 عمارت حاج غلام رضا ملا حسینی " "

89 عمارت حاج اکبر ملا حسینی " "

90 مدرسه دخترانه کریم اباد بلوار امام امامت دوره قاجار

91 عمارت سام خلیل اباد "

92 عمارت وقفی " "

93 عمارت احمد کرمی "

94 مدرسه خلیل اباد " دوره پهلوی

95 برج خلیل اباد " دوره قاجار

96 عمارت یوسف جلالی " دوره پهلوی

97 عمارت سید علی طباطبایی " "

98 عمارت احمد جلالی " "

99 عمارت علی علی نزاد " "

100 عمارت محمد میرزایی " "

101 عمارت حاج علی کریمی " "

102 عمارت سید اصغر طباطبایی "

http://www.forum.niksalehi.com