یادی از دکتر بهرام فره‌وشی

نوشته: بوذرجمهر پرخیده

صبر بسیار بباید پدر پیر فلک را / تا دگر مادر گیتی چو تو فرزند بزاید. دکتر بهرام فره‌وشی به سال 1304خورشیدی دیده به جهان گشود.پدرش از دانشمندان زمان خود بود. «مترجم همایون»(فره‌وشی) از نخستین پایه‌گزاران مدرسه در ایران بود. مترجم همایون ــ پدر بهرام فره‌وشی ــ چندی سرنشینی مدرسه زرتشتیان را بر دوش داشت. او بیشتر سرنشینی فرهنگ شهرستان‌ها را در اختیار داشت، به این ترتیب بهرام دوران کودکی خود را در شهرستان‌های گوناگون سپری کرد و دوره ابتدایی و متوسطه را در شهرهای گوناگون گذراند. در تهران پس از گرفتن لیسانس زبان فرانسه از دانشسرای عالی وارد کلاس‌های درسی استاد پورداوود در رشته ادبیات فارسی شد. خود در پیشگفتار کتاب «گاتها» می‌نویسد: «من از کودکی با نوشته های پورداوود آشنا بودم، زیرا از میان کتاب های پدرم دو مجلد یشت‌ها را خوانده بودم و داستان‌های پهلوانی‌های شکوهمند این کتاب و نیایش‌های آن در همان زمان بر دلم نشسته بود و همواره در دل داشتم که استاد بزرگوار را ببینم.... او تنها در دوره دکترای ادبیات فارسی چند ساعتی درس داشت و سخت رنجیده بود. برای رسیدن به درس‌های او دوره ادبیات فارسی را به پایان بردم و سرانجام در دوره دکترا به گنجینه بزرگ ایران باستان دست یافتم.» در این زمان برای چاپ کتاب‌های پورداوود چاپخانه «آتشکده» را بنیاد نهاد و چند جلد از آثار پوداوود را در آنجا به چاپ سپرد. وی سال‌ها پس از آن زمان ــ زمانی که رییس انتشارات دانشگاه تهران بود، بار دیگر آثار استاد پورداوود را با ویرایشی تازه به چاپ رساند. به سال 1335 خورشیدی در فرانسه و از دانشگاه پاریس دکترای تمدن و زبان ها و ادیان ایرانی را دریافت داشت. او سپس در دانشگاه برن به مطالعه لهجه های ایرانی پرداخت. استادنش: پروفسور ها؛ بنونیست،دومناش، پوش، هانری کربن و... بودند .از سال 1341خورشیدی به تدریس در دانشگاه تهران مشغول شد.و مدت بیست سال به آمزش زبان های اوستایی، پارسی باستان، پهلوی، اساطیر ایرانی، خط های باستانی، لهجه شناسی ایرانی و تمدن و فرهنگ ایران پرداخت .بیشتر آثار او درباره فرهنگ و تاریخ ایران باستان است. کتاب ها و ترجمه های او: 1)هنر ایران در دوره پارتی و ساسانی نوشته پروفسور گریشمن. 2) فرهنگ پهلوی در دو جلد(پهلوی به فارسی و فارسی به پهلوی). 3)کارنامه اردشیر بابکان. 4) واژه نامه خوری. 5) ترجمه کتاب ششم دینکرد. 6) علل شکست ساسانیان به فرانسه. 7) مجموعه مقالات «ایرانویج». 8) «جهان فروری»؛ در باره فروهر و جشن های ایرانی.  آثار دیگر استاد عبارتند از: گردآوری صد و پنجاه لهجه کهن ایرانی، راهنمای گردآوری گویش ها، بیش از سیصد مقاله درباره تمدن و فرهنگ ایران زمین، ده ها مقاله در مورد عرفان و پاراپسیکولوژی.آخرین اثر استاد «نامه های شگفت انگیز» است که ترجمه نامه های تاریخی کشیشان ژزوئیت فرانسوی در مورد ایران است. مجموعه مقالات استاد فره‌وشی با نام شکوه مرگ و عرفان و پاراپسیکولوژی، تمدن ایران قدیم و سرطان و پاراپسیکولوژی در دست تدوین است. استاد فره‌وشی در 8 خرداد 1371خورشیدی در 66سالگی در سن خوزه آمریکا به جهان مینو شتافت. یادش گرامی باد. منبع: www.amordad6485.blogfa.com