زنده‌یاد استاد احمد تفضلی

شانزدهمین سال درگذشت زنده یاد استاد احمد تفضلی

● ایران‌شناسی که جهانی ستایش‌گر دانش او بود

گروه اندیشه امرداد :

مرگ ناگهانی زنده‌یاد استاد احمد تفضلی در نیمه‌شب ٢٤ دی ماه ١٣٧٥ خورشیدی، یکی از پُرمایه‌ترین استادان و دانشمندان ایرانی را در اوج آفرینشگری علمی و پژوهشی از فرهنگ ایرانی گرفت و جهان ایران‌شناسی را برای همیشه داغدار و سوگمند کرد. دکتر احمد تفضلی استاد زبان‌های کهن دانشگاه تهران و هموند فرهنگستان ایران بود. او تحصیلات خود را در رشته‌ی ایران‌شناسی در دانشگاه‌های لندن و پاریس به پایان بُرد. در بازگشت به ایران در دانشگاه تهران سرگرم تدریس شد و همزمان در «بنیاد فرهنگ ایران» سرپرستی بخش زبان‌های کهن ایران را بر دوش گرفت. با همه‌‌ی فروتنی و افتادگی‌ای که تفضلی داشت، به‌زودی نام او به عنوان پژوهنده‌ای کوشا و آگاه آوازه یافت و بر سر زبان‌ها افتاد. به ویژه آن که جستارهای دانشورانه‌ی او در مجله‌های علمی و دانشگاهی خاور زمین چاپ می‌شد و ایران‌شناسان جهان را با آثار پژوهشگرانه و برجسته‌ی او آشنا می‌ساخت. احمد تفضلی در سالیان پایانی زندگی، استاد بی‌مانند زبان پهلوی در همه‌ی جهان شناخته می‌شد و همواره طرف رایزنی دانشمندان و استادان پهلوی‌شناسان بود. شمار جستارهای او شاید به ١٠٠ عنوان برسد. نکته این‌جاست که همه‌ی آن جستارها از دقت و باریک‌نگری برازنده‌ای برخوردار است و از پژوهش‌های نمونه‌وار علمی شناخته می‌شود. کمتر جلدی از «دانش‌نامه‌ی ایرانیکا» را می‌توان یافت که دربردارنده‌ی جستار و یادداشتی از او نباشد. تفضلی در بسیاری از نوشته‌هایش برای روشن نمودن زمینه‌های فرهنگی یا زبان‌شناسی ایران به متن‌های عربی و دیدگاه‌های دانشمندان عرب نیز می‌پرداخت که خود نشان از چیرگی او در زبان عربی و آشنایی گسترده‌اش با متن‌ها و نوشتارهای کهن تاریخی و ادبی داشت. در سالیان پایانی زندگی تفضلی بسیاری از دانشگاه‌های جهان، همانند دانشگاه‌های چین، ژاپن، فرانسه، دانمارک، آمریکا و روسیه از او برای تدریس دعوت کردند. دانشگاه سنت‌پترزبورگ روسیه در آیین باشکوهی به استاد تفضلی درجه‌ی دکترای افتخاری ایران‌شناسی داد. کسانی که در آن آیین باشنده بوده‌اند، از احترام و بزرگ‌داشتی یاد کرده‌اند که از سوی استادان کهنسال‌تر از تفضلی به او دیده می‌شد. این نکته خود نشان از جایگاه برجسته و دستاوردهای ژرف علمی و فرهنگی تفضلی دارد. نوشته‌های علمی استاد تفضلی نمودار روشنی از بزرگ‌منشی و دانش اوست. امروز ٢٤ دی‌ماه یادآور شانزدهمین سال مرگ ناگهانی استاد احمد تفضلی است. یادش گرامی و پایدار باد. شماری از آثار زنده‌یاد احمد تفضلی:«واژه‌نامه‌ی مینوی خرد» (١٣٤٨)، برگردان «مینوی خرد» (١٣٥٤)، برگردان کتاب «نخستین انسان و نخستین شهریار در اساتیر ایران» (١٣٦٨)، «استوره زندگی زردشت» (١٣٧٠- با همکاری ژاله آموزگار)، «زبان پهلوی، ادبیات و دستور آن» (١٣٧٣)، «تاریخ ادبیات ایران پیش از اسلام» ( این کتاب پس از درگذشت استاد تفضلی، به کوشش ژاله آموزگار منتشر شد)