بفرمایید خوراک پنج هزار ساله بخورید
ماهی و دانههای گشنیز را با هم خوب ترکیب کنید و در داخل برگ مو جای
دهید. این ترکیب، دستور پخت یک نوع دلمه است که ساکنان محوطه باستانی شهر
سوخته، پنج هزار سال پیش مصرف میکردهاند.
شهر سوخت...
ه
محوطهای باستانی متعلق به 5 هزار سال پیش است که در پنجاه و پنج کیلومتری
جاده زابل به زاهدان واقع شده است. این شهر بزرگ در پی مطالعات
باستانشناسی به یکی از مهمترین محوطههای باستانی جهان بدل شد و بخشی از
میراث کهن بشری از جمله نخستین گامها برای ساخت نقاشی متحرک (انیمیشن)،
جراحی جمجه و ساخت چشم مصنوعی در این منطقه برداشته شده است.
گفته میشود که مردمانی سختکوش ساکنان این شهر باستانی را تشکیل میدادند
و آنقدر در اقتصاد پیشرفت کردند که امروز از شهر سوخته به عنوان نبض
اقتصاد پنج هزار سال پیش شرق فلات ایران یاد میشود.
شهر
سوخته امروز منطقهای خشک و بی آب و علف است که گویا هیچ گاه انسان در آن
زندگی نمیکرده است. اما پژوهشهای گیاهباستانشناسی خلاف این را اثبات
میکند.
این پژوهشها نشان میدهد که این منطقه در پنج هزار
سال پیش و در زمان حیات ساکنان شهر سوخته از پوشش گیاهی مناسبی برخوردار
بوده و درختان بید مجنون، افرا و سپیدار در این منطقه به فراوانی وجود
داشته است. هر چند که شهر سوخته در پنج هزار سال پیش نیز منطقه ای بسیار
گرم بوده، اما آب کافی از رود هیرمند به این منطقه میرسیده و زمینهای
کشاورزی شهر سوخته را سیراب میکرده است.
پنج خوراک باستانی
باستانشناسان در چندین سال کاوش مختلف و با همکاری آزمایشگاه
گیاهشناسی موزهی ملی شرقشناسی ایتالیا با انجام بررسیهای بسیار دقیقی
روی باقیمانده مواد خوراکی در ظروف باستانی، تجزیه و تحلیل سطح درونی ظروف
و سرند کردن خاک سطح محوطهها موفق شدند بیش از 25 نوع دانهی خوراکی و
گیاهی مصرفی، چند نوع نوشیدنی،انواع میوهها و سبزیها و روش آمادهسازی
چند نوع غذای ساکنان این محوطه باستانی را شناسایی کنند.
1.
ماهی و دانههای گشنیز را با هم خوب ترکیب کنید و درون برگ مو جای دهید.
این ترکیب، دستور پخت یک نوع دلمه است که ساکنان محوطه باستانی شهر سوخته،
5هزار سال پیش مصرف میکردهاند. البته با آنچه امروز به عنوان دلمه خورده
میشود متفاوت است ولی ارزش یکبار درست کردن را دارد.
2. تخم
اردک یا غاز را درون خاکستر گرم بپزید. همزمان دست بهکار پخت نانی شوید
که از آرد کنجد پخته شده است. گفته میشود که این غذا را با این نان میل
میکردند و باید خیلی خوشمزه باشد.
3. یکی دیگر از خوراک های شهر
سوخته با گوشت گوسفند یا بز پخته میشده است. با این تفاوت که گوشت را در
شیر میپختند و به این ترتیب مزه خاصی پیدا میکرده است.
4. به
تنوع خوراکی تان سوپ را هم بیفزایید. ساکنین شهر سوخته از ترکیب جو، گوشت
گوسفند، کشک و کشمش نوعی سوپ میپختند و آن را با نان پخته شده از آرد کنجد
میل میکردند.
5. بررسیهای باستانشناسی نشان میدهد که مردم
شهر سوخته از خیار، انگور، خربزه، هندوانه، پستهی وحشی، زیره، گشنیز و سیر
فراوان به عنوان میوه و سبزی، ماست و شیر به عنوان لبنیات، تخم اردک، گوشت
اردک، ماهی، گوسفند، بز و گاو به عنوان پروتئینهای خوراکی و از ماءالشعیر
(آب جو تخمیر نشده) و آب انگور به عنوان نوشیدنی در پنج هزار سال پیش بهره
میبردند.
به گفته باستانشناسان بررسیها روی مواد مصرفی و
ترکیبات خوراکی ساکنان شهر سوخته نشان میدهد که آنها از تغذیه سالم
برخوردار بودهاند و همهی پروتئینها، ویتامینها و ترکیبات مورد نیاز
زندگی را در جیره خوراکی خود مصرف می کردهاند.
مردمان شهر
سوخته از تمام طبیعت پیرامون خود به نحو شایستهای بهرهبرداری میکردند.
گویا در آن زمان دورریزی وجود نداشته و همه چیز در خدمت زندگی انسان و
تعامل وی با طبیعت بوده است.
منبع:
خبرگزاری میراث فرهنگی